Sucre en Potosi

Bogota scoort erg hoog, maar Sucre wint het wat mij betreft toch echt van de hoofdsteden die we tot nu toe hebben bezocht: schoon, overzichtelijk, een relaxte atmosfeer, en we kunnen weer een vinkje zetten op de lijst van UNESCO werelderfgoed. Kortom: een prima plek om nog op het nippertje ons Spaans wat op te krikken. Op zich niet nodig voor de dagelijkse conversaties, maar toch prettig dat we nu nog beter weten hoe we de subjuntivo en de conditional kunnen gebruiken.

Tussendoor zijn we nog even in Potosi geweest, ook UNESCO werelderfgoed, de stad die in de 17/18e eeuw rijker was en meer inwoners had dan Londen of Parijs. Dit kwam voornamelijk door een berg die destijds vol met rijke zilver-aderen zat. De berg wordt nog steeds door cooperaties van mijnwerkers ontgonnen, maar de werkomstandigheden zijn er sinds de hoogtijdagen van Potosi niet echt op vooruit gegaan. Mensen die geïnteresseerd zijn in menselijk drama kunnen de indrukwekkende film The Devil´s Miner bekijken.

Wij zijn de mijn La Candelaria ingegaan met een tour, hebben 2,5 uur lang stof gehapt en konden kijken naar hard werkende mannen. Standaard daarbij is dat je de mijnwerkers wat cocabladeren, frisdrank en dynamiet kado doet. Zelf hadden we overigens ook coca nodig, vanwege de hoogte van de mijn (ca. 4500 meter). Daarnaast hebben we voor de lol nog een staafje dynamiet opgeblazen voor 17 bolivianos (1,7 euro).

Coca versus cocaine

Hierboven een foto van Tio, de duivel van de mijnen. Hij beschermt de mannen (en jongens) die in de mijnen werken tegen het kwaad. Volgens legende is deze god ingesteld door de Spanjaarden na een staking van de Indianen die niet langer onder onbarmelijke omstandigheden wilden werken. De Spanjaarden zeiden tegen de stakende bevolking dat ´dios´ (god) hun zou straffen als ze niet zouden gaan werken. Aangezien de Indianen op dat moment (en nog steeds) in meerdere goden geloofden, waren ze bang voor de kracht van de god en gingen ze weer aan het werk. Alleen kennen ze in het Quechua geen ´d´ en daardoor werd ´dios´ vervormd tot tio.

Coca-bladeren spelen een enorme rol in de mijnbouw maar ook op het platteland en door buschauffeurs wordt er vrolijk op los gekauwd. We waren benieuwd naar de geschiedenis van de coca en hebben het coca museum bezocht. Daar hebben we geleerd dat er al zo´n 2000 jaar geleden de eerste beelden werden gemaakt waarop te zien was dat er coca bladeren werd gekauwd. De bevolking in het hoogland van heel Zuid Amerika heeft sindsdien altijd coca bladeren gebruikt voor rituelen en om harder te kunnen werken. In eerste instantie waren de Spanjaarden er op tegen dat de Indianen coca gebruikten, maar toen ze merkten dat de productie uit de zilvermijnen verminderde werd het gebruik zelfs verplicht gesteld. Als addertje onder het gras werd er vanaf toen belasting geheven over de coca bladeren.
De cocaine productie is pas minder dan 100 jaar geleden ontdekt en in eerste instantie gebruikt als verdoving voor operaties. Daarna tijdelijk als ingredient van het beroemde drankje Coca Cola (nu worden daar alleen nog maar coca bladeren voor gebruikt) en voor coca-wijn (erg populair tijdens de drooglegging in de VS omdat er geen alcohol inzat). Ook Freud was een actieve gebruiker van het witte poeder. Pas in de jaren 50 werd cocaine verboden en werd daarmee ook het verbouwen van de cocabladeren verboden. Nu wordt in landen zoals Bolivia, Ecuador en Colombia actief de plantages vernietigd.

Zoals ik al eerder had beschreven zit er een enorm verschil tussen de twee. In de bladeren zitten zo´n 18 alcoloiden terwijl er in cocaine er nog maar eentje zit. De coca bladeren helpen tegen vermoeidheid, hoogte en honger gevoel. Ze zijn licht verdovend maar zijn niet verslavend. Je moet minstens 15 minuten kauwen om een effect te hebben (wordt iets versneld als je een katalisator zoals kalk gebruikt). Het enige nadelige effect is dat het slecht voor je tanden is. Cocaine werkt onmiddelijk, heeft een verslavende werking en is daardoor slecht voor de gezondheid. Ik kan me dus goed voorstellen dat de huidige president van Bolivia Evo Morales er voor strijd dat de locale bevolking weer legaal coca bladeren mag kauwen.

Foto´s uit de jungle en de pampas

Ondertussen zijn we lang genoeg weg uit het laagland dat we geen malariapillen meer hoeven te slikken. Volgens onze gids sowieso onnodig, er was namelijk geen malaria meer in Bolivia (alleen in de jungle van alle omringende landen). Bij terugkomst in La Paz lazen we in de krant dat er net weer een groot aantal gevallen van malaria was ontdekt in een dorpje niet ver bij ons dorpje vandaan. Dus we hebben met plezier nog een weekje doorgeslikt. Hieronder een paar foto´s .

Een piranha: vallen alleen maar aan als er geen roze dolfijnen in de buurt zijn (gelukkig zit de rivier vol met deze dolfijnen).

Een roofvogel op zoek naar lekkere visjes.

Een parend jabiru stel. Schijnt bijna uitgestorven te zijn in Centraal America, maar doet het hier erg goed. We hebben zeker 10 parende stellen in een dag gezien.

Rivierschildpadjes genietend van de zon.

Capibara, een uit de kluitengewassen cavia (ter grote van een groot varken).

Deze aapjes rennen uit de boom omdat ze helaas gewend zijn aan bananen van toeristen.

Papagaaien of macaws (wie kan mij het verschil uitleggen).

In de jungle mochten we vissen. Jonas had een meerval en een andere vis, maar Andreas (en ik) bleef met lege handen achter.

Twee rivieren in de jungle die met elkaar mengen. De kleien rivier is een stuk moderiger dan de grotere rivier.

Gelukkig nieuwjaar gewenst

Sinds enige dagen is hier in Bolivia het nieuwe jaar ingegaan. Met de zonsopgang op 21 juli begon officieel het jaar 5515. Het is tevens de kortse dag; niet dat dat veel uitmaakt zo dicht bij de evenaar. Gisteren en vandaag wordt het feest van San Juan gevierd. Tja, want gisteren was het een werkdag. Op de nacht van San Juan is namelijk zogenaamd de koudste van het jaar. Dat moet worden verjaagd met a) vuurwerk en b) veel drank. Zoals een goed feest betaamd te zijn dus. Er rennen nu dus kleine kindjes rond met rotjes die ze alle kant op gooien en de volwassen drinken gezamelijk sterke drank en bier. Wij hebben ondertussen de EK onder 21 finale gekeken in een Nederlandse kroeg hier.

Hoogland versus laagland

Tussen de bevolking van verschillende landen in Zuid Amerika zit niet zoveel verschil zolang je in hetzelfde soort gebied blijft. De kuststreken zijn ongeveer hetzelfde net zoals de hooglanden (hoewel de klederdracht per dorp anders is). Maar als je je tussen deze streken reist wordt het grote verschil tussen de mensen opeens duidelijk. Wij hebben ons de afgelopen weken in de hooglanden begeven maar zijn vanmiddag per 12-persoonsvliegtuigje naar de jungle bevlogen. De vlucht op zich was al een avontuur. Naast de piloten zaten er 6 passagiers in die constant van links naar rechts sprongen afhankelijk van het uitzicht. Zo vlogen we op enkele tientallen meters afstand van de Huany Potosi (berg van 6000 meter die we bijna hadden beklommen). Super gaaf.
De Huany Potosi, bijna hadden we op het topje van deze berg gestaan.

Bij het landen bleek dat er geen echt landingsbaan was maar een verharde zandgrond. Dat levert wel een beetje hobbelige landing op. Na dat het vliegtuig geland was kwam er over dezelfde strip een groep paarden gerend.

De manier om het zonlicht uit de cockpit te houden

Als eerste de klimaatschok. Het is hier vochtig, warm en het temperatuursverschil tussen dag en nacht is klein. Dit in tegenstelling tot de hooglanden waar het overdag t-shirt- en zonnebrandweer is en des avonds warme trui, jas en handschoenen weer is. Verder is het moeilijk onder woorden te brengen maar de hele sfeer is hier anders, op een of andere manier is alles relaxter hier. Morgen vertrekken we op een 3-daagse pampastoer (soort moerasachtig gebied) waarna we waarschijnlijk nog een 3-daagse jungletoer (met minime kans op een jaguar). We hebben net de camera leeggemaakt om weer heel veel foto{s van wilde dieren en vogels te kunnen maken. Hoogtepunt schijnt het zwemmen met roze dolfijnen te zijn.

Geloof met een katholiek randje

De landen in Zuid Amerika zijn voornamelijk katholiek, een van de achterblijfselen van de Spanjaarden. Net zoals de mooiste gebouwen trouwens. Soms merk je opeens duidelijk dat het katholisme is doordrenkt met hun pre-colombiaanse geloof. In Peru hebben we een driedaagse rafttocht gemaakt op de Apurimac rivier (de bron van de Amazone rivier) met Swissraft. Onze gids Victor schonk elke ochtend een handvol coco-bladeren aan de rivier die namelijk onderdeel is van Machamama (moederaarde). Daarnaast werd elke ochtend de boot met water gezegend en daarna wij ook. Dit laatste was wat minder prettig aangezien het water maar 12 graden was.


In Bolivia is het oude geloof nog duidelijker aanwezig. Je kan hier miniatuurdingetjes kopen, zoals een klein huisje, autootje, bundeltje geld of favoriete inhoud van je winkeltje. Na het aangeschaven laat je het zegenen en dan kan je het bij een kruis neerleggen. Binnen afzienbare tijd komt je droomwens dan ook uit. Een andere gewoonte is om je auto te laten zegenen. Hiervoor moet je je auto grondig wassen en dan met bloemen versieren en hem tot slot op zondag voor de kerk zetten. De auto staat dan tussen een veelvoud van andere auto´s en wordt op zijn beurt netjes gezegend.

Dat zegenen van auto´s is trouwens wel handig als je ziet hoe hier soms gereden wordt. Ik ben ondertussen redelijk ontspannen geworden als we in een bocht een langzame vrachtwagen inhalen en dan ook nog eens langs een afgrond rijden. De meeste chauffeurs (hoewel dit vaker in Centraal dan in Zuid amerika was) hebben dan ook bordjes in de auto hangen met de tekst: het ligt in de handen van god of ik veilig thuiskom. In Ecuador zagen we een bord langs de weg staan die mijn standaardreactie goed verwoordden: Geloof in god maar voorzichtig rijden ligt in jouw handen.

New seven tourist traps of the world

Je kunt geen kant op kijken in Peru of je komt een poster tegen dat je moet stemmen op Machu Picchu als een van de zeven nieuwe wereldwonderen. Op zich een leuk initiatief dat niet een of andere antieke Griek bepaalt wat een wereldwonder is, maar iedere wereldburger met toegang tot internet. Het schijnt dat een aantal landen nog wat stunts gaat uithalen voor 7-7-7, de datum waarop de stemming wordt gesloten. Uiteraard zouden in ieder geval de Chinese Muur en de Taj Mahal met elk een miljard voor-stemmers in de lijst moeten komen.

We moeten ook wel toegeven: Machu Picchu is erg mooi gesitueerd bovenop een berg en toont een aantal hoogtepunten van Inca-bouwkunst. Toch zijn we een beetje bang dat het initiatief van de nieuwe wereldwonderen zal leiden tot inflatie van de toegangsprijzen van de kandidaten. Zo stond in onze Footprint nog dat we (in 2006) $24 entree moesten betalen, terwijl wij al $40 moesten neertellen (daarnaast nog eens $73 voor de treinrit en $12 voor het busje naar de ingang). Rebecca kwam al een website tegen waarop vermeld werd dat de Peruaanse overheid de toegangsprijs wilde opkrikken naar $100 p.p. Het zou een leuk onderzoekje zijn om te zien hoe de toegangsprijs van de zeven nieuwe wereldwonderen zich ontwikkelt voor en na de verkiezing.

Maar goed, na al het gezeur moet ik dus toch zeggen dat MP een nominatie waard is. En degene die heeft verzonnen dat de Eiffeltoren en de Christus van Rio wereldwonderen zijn mag wat mij betreft geroyeerd worden... ergens van. Dus klik op de link en bepaal de seven new tourist traps of the world, zodat je er zeker van bent dat je op de volgende vakantie de dubbele entree betaalt.

¿Postbankleeuw gepimpt?