Coca versus cocaine

Hierboven een foto van Tio, de duivel van de mijnen. Hij beschermt de mannen (en jongens) die in de mijnen werken tegen het kwaad. Volgens legende is deze god ingesteld door de Spanjaarden na een staking van de Indianen die niet langer onder onbarmelijke omstandigheden wilden werken. De Spanjaarden zeiden tegen de stakende bevolking dat ´dios´ (god) hun zou straffen als ze niet zouden gaan werken. Aangezien de Indianen op dat moment (en nog steeds) in meerdere goden geloofden, waren ze bang voor de kracht van de god en gingen ze weer aan het werk. Alleen kennen ze in het Quechua geen ´d´ en daardoor werd ´dios´ vervormd tot tio.

Coca-bladeren spelen een enorme rol in de mijnbouw maar ook op het platteland en door buschauffeurs wordt er vrolijk op los gekauwd. We waren benieuwd naar de geschiedenis van de coca en hebben het coca museum bezocht. Daar hebben we geleerd dat er al zo´n 2000 jaar geleden de eerste beelden werden gemaakt waarop te zien was dat er coca bladeren werd gekauwd. De bevolking in het hoogland van heel Zuid Amerika heeft sindsdien altijd coca bladeren gebruikt voor rituelen en om harder te kunnen werken. In eerste instantie waren de Spanjaarden er op tegen dat de Indianen coca gebruikten, maar toen ze merkten dat de productie uit de zilvermijnen verminderde werd het gebruik zelfs verplicht gesteld. Als addertje onder het gras werd er vanaf toen belasting geheven over de coca bladeren.
De cocaine productie is pas minder dan 100 jaar geleden ontdekt en in eerste instantie gebruikt als verdoving voor operaties. Daarna tijdelijk als ingredient van het beroemde drankje Coca Cola (nu worden daar alleen nog maar coca bladeren voor gebruikt) en voor coca-wijn (erg populair tijdens de drooglegging in de VS omdat er geen alcohol inzat). Ook Freud was een actieve gebruiker van het witte poeder. Pas in de jaren 50 werd cocaine verboden en werd daarmee ook het verbouwen van de cocabladeren verboden. Nu wordt in landen zoals Bolivia, Ecuador en Colombia actief de plantages vernietigd.

Zoals ik al eerder had beschreven zit er een enorm verschil tussen de twee. In de bladeren zitten zo´n 18 alcoloiden terwijl er in cocaine er nog maar eentje zit. De coca bladeren helpen tegen vermoeidheid, hoogte en honger gevoel. Ze zijn licht verdovend maar zijn niet verslavend. Je moet minstens 15 minuten kauwen om een effect te hebben (wordt iets versneld als je een katalisator zoals kalk gebruikt). Het enige nadelige effect is dat het slecht voor je tanden is. Cocaine werkt onmiddelijk, heeft een verslavende werking en is daardoor slecht voor de gezondheid. Ik kan me dus goed voorstellen dat de huidige president van Bolivia Evo Morales er voor strijd dat de locale bevolking weer legaal coca bladeren mag kauwen.